Aankomst Nederland

De volgende ochtend stond iedereen met een fikse kater op. Het laatste appèl werd gehouden, de slaapzakken werden opgestapeld in een container, omdat we deze niet meer nodig hadden (en ook niet meer terug zouden (willen) zien) en na een gebakken eitje in het Holland House, stelden we ons op om in de bussen te stappen voor vervoer naar de luchthaven.

Veel weet ik er niet van, maar de rit naar de luchthaven leek mij wel erg lang. Mijn idee lag de luchthaven dichterbij, maar pas toen ik in het vliegtuig zat, kon ik weer een beetje ‘leven’.
Op de heenweg hadden we een ‘afgedankt’ vliegtuig, op mijn verlof hadden we twee keer een toestel van Croation Airlines, maar nu zaten we in een supergroot, nieuw en super deluxe toestel van een nieuwe Engelse maatschappij, Air2000.

Nadat langzaam de motoren werden gestart en we richting de startbaan reden, werd het stiller en stiller en zag je bijna iedereen door de raampjes turen. Toen het vliegtuig los kwam van de startbaan begon iedereen luid te juichen! We waren ‘los’ van het land! We zouden nooit meer terug hoeven gaan!

Tijdens de vlucht werd ons door de vliegtuigmaatschappij een maaltijd aangeboden en mochten we ook wat te drinken kiezen. Bij de keuze zat ook alcohol (wijn of bier) wat door iedereen werd gekozen. De stewardessen wisten zich geen raad en hadden dit nog nooit mee gemaakt, maar het feestje ging door in de lucht.

Toen we het Nederlandse luchtruim binnen kwamen, steeg weer een gejuich op. Al vroeg werd de landing ingezet, maar we konden geen referentie geven waar we precies zaten. Buiten was het al donker, omdat het winter en dus al vroeg donker was, maar toen de lichten aan gingen van het vastmaken van de riemen, werd iedereen ‘nerveus’. Weer werd er gejuicht toen de banden de landingsbaan raakte en nadat ook het neuswiel op de grond was, net zoals bij het stilstaan van het toestel, was het gejuich overweldigend. De Missie was voorbij!

Na een kleine toespraak ging de deur naar de gate open en mochten we voet zetten op Nederlandse bodem. Toen ik de deur uitliep stond daar blijkbaar iemand ons op te vangen, maar de uitgestoken hand liep ik geheel voorbij. Pas bij het eindappél viel het kwartje; de Minister Voorhoeve van Defensie was de persoon die iedereen een welkoms-handje wilde schudden. Ach, ik wilde zo snel mogelijk naar mijn familie en naar mijn vriendin.

“Heren, uw missie is geslaagd”, begon de Minister. “U heeft het afgelopen half jaar zich ingezet voor Vrede en Veiligheid. Uw taak was moeilijk, maar u heeft zich uitermate moedig gehouden en uw taak volbracht! U bent allen heelhuids terug gekeerd…..”

‘Heelhuids?’ Was mijn gedachte.. ‘Allen heelhuids.. En Edwin dan? Of Jeroen?’ En de rest heb ik niet gehoord, omdat mijn gedachten als een flits naar die momenten gingen. Ik hoorde nog; “..Brengt groet!”, en nadat iedereen in de houding was en de groet bracht, was ik te laat om de groet nog te brengen, omdat iedereen al ‘los gelaten’ was..

In tegenstelling tot ons verlof, konden we bij de Douane direct door lopen, zonder dat men onze paspoorten wilde inzien. En nadat we bij de bagagebanden kwamen was het nog lang wachten op onze tassen. Toen deze uiteindelijk op de band verschenen en men zijn tas er uit viste, werd eerst afscheid genomen van elkaar, naar waar de eerste door de deuren gingen en bij elke opening van de deuren er luid gejuich klonk van het thuisfront, welke aan de andere kant stond te wachten.

Het geluk wat ik had, toen ik tijdens mijn verlof als eerste mijn tas had en al eerste door de deur mocht, hoe ongelukkig het nu was, toen ik samen met een collega naar een lege bagageband keek, maar nog niet onze tassen in bezit hadden. Een Adjudant gaf aan, dat we direct aangifte moesten doen van vermissing, maar daar had ik geen zin in. “Rot op met die tas.. Ik wil nú naar mijn familie!”, riep ik uit. Achter mij hoorde ik een stem zeggen; “Gerald, wat is er aan de hand?”, en ik keek om en zag mijn neef, welke werkzaam was bij de Koninklijke Marechaussee.

Na een korte uitleg wat er was gebeurt, kon hij mij gerust stellen dat ‘een versnelde procedure’ zou worden toegepast en dat dit maar een enkele minuut zou duren. Intussen zou hij de familie inlichten. In een klein kantoortje vlakbij, werden kopieën gemaakt van onze Militaire Paspoorten en onze adresgegevens genoteerd. “De rest vullen wij wel in”, werd er door de collega van de Marechaussee gezegd, waarna wij begeleidt werden door de Douane naar de ontvangsthal.

Daar stond iedereen nog te wachten en na door mijn vriendin te zijn omhelsd, zag ik mijn Oma staan. Ik liep op haar af en tranen biggelden over mijn, maar ook haar wangen. “Het is zo apart”, begon ze, “Opa stond ook zo, toen hij terugkwam uit Indië, ook hij had zijn spullen niet meer toen hij uit de oorlog kwam!”

Toen snel naar huis gereden, waar ik die avond (nog steeds in Militair Tenue) alleen maar op de bank zat, niets zeggend en alles in mij opnemend..

Het zat er op!

Rotatie

Eind die middag, begin de avond, kwamen we aan op kamp Pleso in Zagreb. Ondanks dat ik er drie weken (bijna) had gebivakkeerd, kon ik me weinig herinneren waar telefoons stonden om te kunnen bellen. Na een telefoonkaart te hebben gekocht in het Holland House en daarbij gevraagd te hebben, waar de dichtstbijzijnde telefooncel stond, belde ik naar huis.

“..Gijsbertsen..”, klonk het aan de andere kant. “Mam, met mij.. Ik ben in Zagreb.. Ik kom naar huis..” Veel kon ik niet meer zeggen. Het was alsof mijn missie en uitzending er toen pas op zat.

Na de telefoonkaart te hebben opgebeld, ben ik terug gegaan naar de bar. Hier was men in opperste sfeer. Niet alleen wij, die roteerde, maar ook de mensen die op Pleso waren gestationeerd, hadden een geweldige avond. Na meerdere biertjes en Malibu-Cola, hebben we ons mandje maar opgezocht.

De ochtend daarna, zijn we met een aantal eerst langs de admeur gegaan, om hier een voorschot in Duitse Marken te halen, om vervolgens in de PX-shop sigaretten te halen. Niet alleen sigaretten, maar ook parfum, chocola, flessen drank en prulletjes, zoals een videocamera, discman en nieuwe sportschoenen te kopen. Natuurlijk geldt dat er maar twee sloffen per persoon gekocht mochten worden, maar veel van ons kochten de sloffen voor een ander en dus ook voor mij.

Natuurlijk mocht de ‘dubbele Whopper-Cheese’ ook niet ontbreken. Na de spullen in de tassen te hebben gedaan en de tassen te hebben ingeleverd, was het al vroeg feest. Voor eten hadden we geen tijd en ondanks dat er pas vanaf 20:00 uur drank verkocht mocht worden, zaten de meesten al vanaf 16:00 uur aan de drank. We hadden de Holland Bar ‘ingenomen’ en hoe later het werd, des te drukker de bar werd. Niet alleen de Charlie Compagnie, maar ook leden van het Zweedse Bataljon, Amerikanen en zelfs een enkeling van PakBat (Pakistan) probeerde ons feest mee te maken.

Het was één groot feest! Iedereen zou weten dat wij Roteren. Voor ons zat het er op!

Srebrenica, oud en nieuw 1994/1995

Oud en Nieuw! Oud en Nieuw in oorlogsgebied, zonder vuurwerk, zonder je geliefden, maar met je ‘familie’! Tja, zo’n gevoel van verbondenheid is er het afgelopen half jaar wél ontstaan! We hebben Bataljonsfeest gehad! De eetzaal was omgeturnd en iedereen is in feeststemming! Niet alleen dat het oudjaars-avond is, maar ook omdat het nieuwe jaar bereikt is! Het jaar 1994 kan worden afgesloten en het nieuwe jaar, het moment van thuiskomst, wordt ingeluid!

Iedereen ontving T-shirts en iedereen werd verplicht om in trainingspak of meegebrachte kleding te lopen of zich (wanneer zij dienst hadden) zich op de achtergrond te bewegen. Er werden duidelijke afspraken gemaakt dat de Bar-crew bonnen, die werden uitgedeeld, ontvangen werden waarvan er 2 voor bier waren en 3 bonnen voor fris. De stelregel bleef, dat er niet meer als twee bier per persoon zouden worden genuttigd!

Ik zelf maakte die avond deel uit van deze Bar-crew en kwamen erachter dat de bonnen die werden ingeleverd ‘per ongeluk’ aan de blikjes bier bleven hangen! (Wanneer iemand een blikje bier bestelde, pakten we het “bier-bonnetje” aan en gaven deze geplakt op het blikje door de condens, op het te ontvangen blikje, waardoor de persoon het blikje gratis kreeg)
En ja, dan kan het wel eens voor komen, dat een persoon iets meer bier drinkt, dan de twee blikjes!

Naast de bar hadden we ook nog een soort ‘lounge’-ruimte ingedeeld, met de lachwekkende naam; ‘the bleu oistern’ welke volgens velen op de kleur van onze baretten sloeg, maar eigenlijk vanuit de film ‘police academy’ kwam en in die film de naam van de Homo-bar was! Leuk dus, wanneer je de Bataljons Commandant (en veel (staf-)kaderleden) de hele avond daar zag staan!
Ook werd er door een Sergeant van onze Compagnie met de dames van onze eenheid opgetreden en werd het optreden van “Marco Borsato” als hilarisch gezien! Deze was net doorgebroken met zijn ‘dromen zijn bedrog’ in Nederland, maar we konden de echte Marco niet invliegen.

Nadat onze eigen radiocrew de diverse dansplaten opzette, barste het feest los! Toen de klok 00:00 uur naderde, begon iedereen af te tellen! Nadat het nieuwe jaar werd ingeluid met het volkslied, feliciteerde iedereen elkaar en liep ik naar de Ops-room! Hier de collega die dienst had, ‘overvallen’ en contact gezocht met de Observatie Posten!
Ook hier werd uitzinnig gereageerd, omdat iedereen wist, dat we nog maar één week in dit geitenland zouden zitten!

Via de sateliet heb ik, alhoewel het druk was, nog even naar huis gebeld en ook daar de nieuwjaars-wensen over gebracht!

20120429-133119.jpg

Srebrenica, 26 december 1994 (2e Kerstdag)

Vandaag was het onze beurt voor het Kerstmaaltijd! Iedereen werd gevraagd om schone kleren aan te doen, voor zover het kon met gepoetste schoenen, om zo respectvol en dankbaar naar onze koks te kunnen zijn! Toen we de trap naar de eetzaal op gingen vielen we in een verbazing! De tafels stonden in lange rijen naast elkaar, de tafels waren gedekt en overal stonden kaarsen! Op elke tafel hadden we een fles rode- en witte wijn. Toen we gingen zitten, werden we bediend door collega’s van de Verbandplaats en het Hospitaal!

De soep werd opgediend en deze was zo op en toen werd het buffet geopend!

Met verbazing liepen we langs de tafels.. Deze lagen vol vlees, vol verse groente en nog meer vlees! Waarschijnlijk had de Keukengroep dit alles gespaard tijdens onze mini-mize, of hadden ze een lokaal boertje zijn ‘complete schuur met vee opgekocht’, want er lag zoveel! En zelfs een toetje!!

Onder de bediening zat ook onze Doc, die flessen wijn uitdeelde, dus je begrijpt wel hoe het bij onze tafel ging! Zo’n kerstdiner vergeet je nooit meer en zal je de rest van je leven blijven onthouden! En dat allemaal door onze keukengroep!

Na deze overweldigende avond, toch maar de bar geopend en bardienst gedraaid! Ookal had ik alcohol op en mocht dat officieel niet, hebben we een zeer gezellige avond gedraaid, waarbij niet iedereen zich hield aan de “twee-biertjes-per-dag”-regel! Maar ja, het was kerst!

Wat mij wel verbaaste, was dat we ná sluiting (00:30 uur) nog even in de Pre-fabs verder ‘gefeest’ waar ik er achter kwam dat sommige collega’s via de locale bevolking ‘Slibowitz’ hadden verkregen en waarbij deze als ‘slaapmuts’ werd genomen! Ergens bedenk je direct dat sommigen het wel nodig hebben, gelet wat zij hebben mee gemaakt!

Volgende week is het 1995!! dan hoeven we nog maar een paar dagen, want ik ga de 8e januari al op rotatie! Terug naar Zagreb! De 11e vliegen we!

Srebrenica, 25 december 1994 (1e Kerstdag)

Tijdens mijn verlof had ik contact gelegd met Radio 538, door een nummer aan te vragen voor mijn eenheid. Radio 538 bleek in Nederland alleen over de kabel te kunnen worden ontvangen, omdat zij nog geen Ether-frequentie hadden gekregen, maar wij deze in de Enclave door de Ether knalden. Dit hadden zij tot zich genomen en in samenwerking met het thuisfront-commité hadden zij de gehele dag aan ons gewijd, waarbij het thuisfront berichten achter lieten, welke dan werden uitgezonden!

De impact die zo’n bericht had, is niet te beschrijven en iedereen was er voor elkaar voor mentale ondersteuning. Ik zat op de wachtpost achterop de Compound, toen ik over de radio een bericht voor mij hoorde;
“Dit bericht is voor de Jager der Eerste Klasse Gijsbertsen.. Via deze leuke weg, wensen wij jou en de hele Charlie Compagnie hele fijne kerstdagen! Nog even volhouden en dan ben je weer terug.. Veel kussen van Pa en Ma en KOP OMHOOG! De groeten van alle familieleden en RADIO 538.. Bedankt!!”
Tja, dan ben je wel effe aan het slikken!

Tijdens mijn oponthoud in Zagreb, had ik veel chocolade mee genomen, maar ook mini-mars, -bounty, -nuts en -kitkat’s ingeslagen en had mijn rugzak vol gestopt met deze, omdat ik door voorgaande wachten die ik had gelopen (ook al waren dit er weinig, omdat het Bataljon de meeste van deze taken op zich nam), wist dat kinderen zich altijd aan de poort kwamen bietsen!
Zo ook dit keer! Ondanks de kou, ondanks dat het Kerst was, stonden er altijd kinderen in alle leeftijden! Ik kon het niet laten en ondanks dat het niet mocht, grabbelde ik in mijn rugzak, om vervolgens met een hand vol deze uit te delen aan de kinderen. Ik had niet genoeg en een meisje, ik schat haar een jaar of 4, werd naar voren geduwd om ook iets te krijgen, keek me dringend aan,

Ik draaide me om, pakte nog wat mini-reepjes en gaf haar deze door het hek! Ze keek me aan en op haar beste Engels; “Merri Gristmus Surr!” waarna ik toch echt even moest worden afgelost en een traan of wat in de schuilplaats onder de wachttoren heb moeten bijkomen!

Na het verstrijken van de wacht, zijn we voor een potje schaken en klaverjassen de ‘rokerige’ bar in gegaan! Alleen die geuren zullen mij altijd bij blijven.. Om het nog mooier te maken, kwam er om 23:00 uur nog een konvooi met brandstof en dus ook Post (!) binnen. Hierdoor was iedereen nog blijer! Net of ‘Santaclaus’ was langs geweest!

Srebrenica, 24 december 1994 (Kerstavond)

Voor vier dagen is een wapenstilstand afgelegt! Niet dat we ons nu veilig wenden, want op feestdagen kan er wel eens ‘in de lucht’ worden geschoten. Een mooie kerstgedachte, alleen of iedereen zich er aan zal houden?

Het thuisfront nog even gebeld, om hun een goede kerst te wensen, opdat ik voorzag dat het met Kerst wel eens druk kon zijn, toen ik hoorde dat ik morgen Radio 538 moest luisteren! Veel wilde ze niet zeggen, maar het belang klonk groot! Via mijn collega heb ik snel een transistor-radio geleend, zodat ik deze bij me kon houden als ik morgen op wacht sta.

Om 23:00 uur werd iedereen van het geneeskundige team bij elkaar geroepen door onze Luitenant in de verbandplaats. Daar in ‘de huiskamer’ ontving iedereen een ‘kerst-geschenk’! Vol trots liet hij zien dat bij het laatste bloedtransport niet alleen post mee gesmokkeld had, maar ook een andere voorraad! En zonder dat we er erg in hadden, zaten we 10 minuten later ineens aan de Bacardi-Cola en andere sterke drank!

Toen om twaalf uur de administratie ons een fijne Kerst kwam wensen, opende de Luitenant flessen champagne en toosten we op de Kerst en een goede laatste afloop van onze missie! En also het niet mooier kon, werd er van beneden geschreeuwd dat het begonnen was met sneeuwen!

Alsof het al ouderjaarsavond was, stond iedereen buiten, werd een houtkachel aangestoken en toosten we met de champagne! Nadat ik mijn champagne op had, ben ik mijn mandje ingedoken! Morgenochtend vroeg op, voor de wacht!

Srebrenica, 16 december 1994

Wederom beschoten! Tja, dan weet je weer wáár je zit! Je went er aan en schrikt niet eens meer van de fluitende kogel(s) om je heen! Nu al hebben we een eigen motto: “Zodra je de kogel nog hoort fluiten, is er niets aan de hand.. Hoor je deze niet meer, is het té laat!”

Onze luitenant heeft een bloedtransport gepland, omdat we ‘geen vers’ bloed meer hebben. Uiteraard een smoes, om zo de laatste post nog de enclave binnen te krijgen. Een nobele gedachte en hopen dat het lukt. Nog maar een paar dagen, tot aan de kerst!